Vận Chuyển Vắc Xin Đảm Bảo An Toàn – Lưu Ý Bảo Quản Vắc Xin Trong Quá Trình Vận Chuyển Theo Chuẩn WHO & GSP

Vắc xin là sinh phẩm y tế cực kỳ nhạy cảm với nhiệt độ và các yếu tố môi trường. Trong suốt hành trình từ nhà sản xuất đến cơ sở tiêm chủng, vắc xin phải được bảo quản liên tục trong chuỗi lạnh (cold chain) để đảm bảo chất lượng và hiệu quả miễn dịch.

Chỉ cần một lần nhiệt độ vượt ngoài giới hạn cho phép, vắc xin có thể bị giảm hoạt lực hoặc hư hỏng hoàn toàn. Điều này không chỉ gây lãng phí ngân sách y tế mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả phòng bệnh và sức khỏe cộng đồng.

Vì vậy, vận chuyển vắc xin phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn quốc tế như:

• WHO PQS (Performance, Quality and Safety)
• GSP (Good Storage Practice)
• Hướng dẫn vận chuyển của CDC

Trong hầu hết trường hợp, nhiệt độ bảo quản vắc xin trong quá trình vận chuyển phải duy trì ổn định từ +2°C đến +8°C.

Theo hướng dẫn của WHO, hệ thống đóng gói phải đảm bảo rằng nhiệt độ bên trong thùng vận chuyển không vượt quá +8°C trong ít nhất 48 giờ, ngay cả khi nhiệt độ môi trường bên ngoài lên tới 43°C.

CDC cũng khuyến cáo hạn chế tối đa thời gian vận chuyển, thông thường không quá 8 giờ, trừ khi có hướng dẫn khác từ nhà sản xuất.

Vai trò của vận chuyển trong hệ thống chuỗi lạnh vắc xin

Vận chuyển là mắt xích quan trọng trong hệ thống chuỗi lạnh vắc xin, kết nối các khâu từ:

• Nhà sản xuất
• Kho trung tâm
• Kho tỉnh/huyện
• Cơ sở tiêm chủng

Trong quá trình này, vắc xin phải được đặt trong thiết bị bảo quản chuyên dụng, bao gồm:

• Thùng lạnh y tế
• Vaccine carrier (hòm vận chuyển vắc xin)
• Đá gel / đá khô
• Vật liệu cách nhiệt
• Thiết bị ghi nhiệt độ (data logger)

Nhân viên phụ trách vận chuyển cần được đào tạo đầy đủ về quy trình chuỗi lạnh, bao gồm:

• Chuẩn bị thiết bị đóng gói
• Sử dụng thiết bị ghi nhiệt
• Theo dõi nhiệt độ trong suốt hành trình
• Ghi chép nhật ký vận chuyển

Ngoài ra, cần có phương án dự phòng khi xảy ra sự cố, như mất điện, xe vận chuyển hỏng hoặc thời gian vận chuyển kéo dài.

Nhiệt độ bảo quản vắc xin trong quá trình vận chuyển

Kiểm soát nhiệt độ là yếu tố quan trọng nhất khi vận chuyển vắc xin. Tùy loại vắc xin, yêu cầu nhiệt độ có thể khác nhau.

1. Nhiệt độ +2°C đến +8°C

Đây là mức nhiệt tiêu chuẩn cho phần lớn các loại vắc xin, bao gồm:

• Vắc xin BCG
• Vắc xin sởi – rubella
• Vắc xin bại liệt dạng tiêm
• Nhiều loại vắc xin dịch vụ

Thiết bị bảo quản phải đảm bảo nhiệt độ luôn dưới +8°C và không thấp hơn +2°C.

2. Nhiệt độ -20°C

Một số vắc xin hoặc dung môi đi kèm cần được vận chuyển ở nhiệt độ âm sâu, ví dụ:

• Vắc xin bại liệt uống (OPV)
• Dung môi pha loãng cho vắc xin đông khô

Trong trường hợp này cần sử dụng:

• Tủ đông chuyên dụng
• Đá khô (CO₂)

Lưu ý: đá khô có thể gây bỏng lạnh, vì vậy người thao tác cần sử dụng:

• Găng tay bảo hộ
• Kính bảo hộ
• Tránh tiếp xúc trực tiếp với da

3. Nhiệt độ -70°C đến -80°C

Một số vắc xin công nghệ mới, đặc biệt là vắc xin mRNA, yêu cầu nhiệt độ cực thấp, ví dụ:

• Pfizer-BioNTech
• Moderna

Những vắc xin này thường được vận chuyển trong container đặc biệt có đá khô.

Sau khi đến nơi, chúng cần được bảo quản trong:

• Tủ đông siêu sâu (-80°C)
• Hoặc chuyển sang bảo quản 2–8°C trong tối đa 5 ngày trước khi sử dụng

Các mức nhiệt độ phổ biến trong bảo quản vắc xin

Thiết bị vận chuyển phải đảm bảo dù nhiệt độ môi trường ngoài trời lên đến 43°C, nhiệt độ bên trong vẫn duy trì ≤ +8°C trong ít nhất 48 giờ theo tiêu chuẩn WHO PQS Class A.

Những sai sót thường gặp khi vận chuyển vắc xin

Nhiệt độ vượt quá +8°C

Nguyên nhân có thể bao gồm:

• Xe vận chuyển không có hệ thống làm lạnh
• Đóng gói thiếu đá gel
• Thùng lạnh cách nhiệt kém

Đông lạnh vắc xin do đóng gói sai

Một lỗi phổ biến là đặt vắc xin tiếp xúc trực tiếp với đá đông.

WHO khuyến cáo nên sử dụng freeze-preventive water pack, tức là:

• Nước làm lạnh ở 0–2°C
• Không dùng đá đông trực tiếp

Điều này giúp tránh đông cứng vắc xin, đặc biệt với các loại chứa muối nhôm (aluminum adjuvant).

Không theo dõi nhiệt độ

Một số đơn vị không gắn thiết bị ghi nhiệt trong thùng vận chuyển.

Theo khuyến cáo của WHO, mỗi chuyến vận chuyển nên có:

• Data logger điện tử
• Hoặc chỉ thị đông lạnh (freeze indicator)

Không thay đá gel kịp thời

Trong những chuyến vận chuyển dài, nếu không bổ sung đá gel sau 24–48 giờ, nhiệt độ bên trong thùng sẽ tăng dần và làm hỏng vắc xin.

Kết luận

Vận chuyển vắc xin an toàn là yếu tố then chốt để duy trì hiệu quả của chương trình tiêm chủng. Việc kiểm soát nhiệt độ nghiêm ngặt trong suốt quá trình vận chuyển giúp:

• Bảo vệ chất lượng vắc xin
• Tránh lãng phí sinh phẩm y tế
• Đảm bảo hiệu quả phòng bệnh cho cộng đồng

Do đó, các cơ sở y tế cần sử dụng thiết bị vận chuyển vắc xin chuyên dụng, bao gồm:

• Thùng bảo quản lạnh
• Vaccine carrier
• Data logger
• Tủ lạnh y tế đạt chuẩn

Việc tuân thủ các tiêu chuẩn WHO PQS, GSP và hướng dẫn của CDC sẽ giúp đảm bảo chuỗi lạnh vắc xin luôn được duy trì an toàn và hiệu quả.

Thông tin liên hệ

Baoquanlanhyte.vn – Chuyên cung cấp thiết bị lạnh y tế

📍 Địa chỉ: Chung cư B4 Kim Liên, Phường Kim Liên, Thành phố Hà Nội

☎ Hotline/Zalo: 0926738666 – 0242.216.1155