ADN (DNA) là vật liệu di truyền quan trọng được sử dụng trong xét nghiệm, chẩn đoán bệnh, nghiên cứu khoa học và lưu trữ mẫu sinh học. Chỉ một sai sót nhỏ trong quá trình bảo quản cũng có thể làm ADN bị phân hủy, ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác của kết quả phân tích.

Vậy bảo quản ADN ở nhiệt độ bao nhiêu là đúng chuẩn? Khi nào nên sử dụng tủ lạnh y tế, tủ đông -20°C hoặc tủ đông âm sâu -86°C? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

ADN Là Gì? Vì Sao Cần Bảo Quản Đúng Nhiệt Độ?

ADN (Axit Deoxyribonucleic) là phân tử mang thông tin di truyền của mọi sinh vật. Trong lĩnh vực y tế và nghiên cứu, ADN được sử dụng cho nhiều mục đích như:

• Xét nghiệm di truyền.
• Chẩn đoán bệnh lý di truyền.
• Xét nghiệm huyết thống.
• Giám định pháp y.
• Nghiên cứu sinh học phân tử.
• Lưu trữ mẫu trong ngân hàng sinh học (Biobank).

Mặc dù ADN khá ổn định so với nhiều phân tử sinh học khác, nhưng nếu tiếp xúc với nhiệt độ không phù hợp hoặc bị đông – rã đông nhiều lần, cấu trúc ADN sẽ dần bị phá hủy, làm giảm chất lượng mẫu và ảnh hưởng đến kết quả phân tích.

Bảo Quản ADN Cần Nhiệt Độ Bao Nhiêu?

Nhiệt độ bảo quản ADN phụ thuộc vào thời gian lưu trữ.

Bảo quản ngắn hạn (2–8°C)

Nếu chỉ lưu mẫu trong vài giờ đến vài ngày, ADN có thể được bảo quản trong tủ lạnh y tế 2–8°C.

Mức nhiệt này phù hợp trong quá trình:

• Chuẩn bị mẫu.
• Chờ phân tích.
• Vận chuyển nội bộ phòng xét nghiệm.

Tuy nhiên, đây không phải nhiệt độ phù hợp để lưu trữ lâu dài, vì ADN sẽ bắt đầu suy giảm chất lượng sau một thời gian.

Bảo quản trung hạn (-20°C)

Khi cần lưu mẫu trong vài tuần đến vài tháng, tủ đông -20°C là lựa chọn phổ biến.

Ở mức nhiệt này:

• ADN duy trì độ ổn định khá tốt.
• Giảm tốc độ phân hủy.
• Phù hợp cho các phòng xét nghiệm sử dụng mẫu thường xuyên.

Để hạn chế ảnh hưởng của quá trình đông – rã đông, nên chia mẫu thành nhiều ống nhỏ (aliquot) trước khi bảo quản.

Bảo quản dài hạn (-80°C đến -86°C)

Đối với mẫu ADN cần lưu giữ nhiều năm, nhiệt độ -80°C đến -86°C được xem là tiêu chuẩn quốc tế.

Các tủ đông âm sâu giúp:

• Gần như ngăn chặn hoàn toàn quá trình phân hủy ADN.
• Bảo vệ cấu trúc di truyền trong thời gian dài.
• Phù hợp cho ngân hàng mẫu sinh học, bệnh viện và trung tâm nghiên cứu.

Đây cũng là lựa chọn được sử dụng rộng rãi trong các phòng thí nghiệm sinh học phân tử hiện đại.

Điều Gì Xảy Ra Nếu ADN Bảo Quản Không Đúng Cách?

Khi nhiệt độ không ổn định hoặc bảo quản sai quy trình, ADN có thể gặp nhiều vấn đề như:

• Đứt gãy chuỗi ADN.
• Giảm độ tinh sạch.
• Mất khả năng khuếch đại PCR.
• Giảm độ chính xác của xét nghiệm.
• Không còn phù hợp cho nghiên cứu lâu dài.

Ngoài nhiệt độ, việc mở tủ thường xuyên hoặc lặp lại nhiều chu kỳ đông – rã đông cũng làm chất lượng mẫu suy giảm đáng kể.

Những Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Chất Lượng ADN

Nhiệt độ không ổn định

Sự dao động nhiệt độ khiến ADN liên tục nóng lên rồi đóng băng trở lại, làm tăng nguy cơ phân hủy theo thời gian.

Đông – rã đông nhiều lần

Mỗi lần lấy mẫu ra khỏi tủ đông đều có thể làm giảm chất lượng ADN.

Giải pháp được khuyến nghị là chia mẫu thành nhiều ống nhỏ để chỉ sử dụng đúng lượng cần thiết.

Chất lượng ống lưu mẫu

Ống lưu mẫu phải đạt tiêu chuẩn phòng thí nghiệm, không chứa tạp chất và có khả năng chịu nhiệt độ âm sâu.

Việc sử dụng ống không phù hợp có thể khiến ADN bám vào thành ống hoặc bị biến tính.

Độ tinh sạch của ADN

ADN càng tinh sạch thì thời gian lưu trữ càng dài.

Sau khi tách chiết, mẫu nên được bảo quản trong dung dịch đệm chuyên dụng như TE Buffer để hạn chế hoạt động của enzyme DNase.

Thiết Bị Phù Hợp Để Bảo Quản ADN

Tủ lạnh y tế (2–8°C)

Thích hợp cho:

• Bảo quản ngắn hạn.
• Chuẩn bị mẫu xét nghiệm.
• Lưu mẫu trong quá trình sử dụng.

Tủ đông -20°C

Phù hợp với:

• Lưu trữ trung hạn.
• Phòng xét nghiệm sinh học phân tử.
• Bảo quản ADN sử dụng thường xuyên.

Tủ đông âm sâu (-80°C đến -86°C)

Là giải pháp tối ưu cho:

• Ngân hàng mẫu sinh học.
• Trung tâm nghiên cứu.
• Phòng xét nghiệm di truyền.
• Bệnh viện.
• Viện nghiên cứu.

Nhờ khả năng duy trì nhiệt độ cực thấp và ổn định, tủ đông âm sâu giúp bảo vệ ADN trong nhiều năm mà vẫn giữ nguyên chất lượng.

Hệ thống giám sát nhiệt độ

Bên cạnh thiết bị bảo quản, các phòng xét nghiệm hiện nay thường trang bị hệ thống giám sát nhiệt độ liên tục nhằm:

• Theo dõi nhiệt độ 24/7.
• Lưu trữ lịch sử nhiệt độ.
• Cảnh báo khi vượt ngưỡng.
• Phát hiện sớm sự cố mất điện hoặc hỏng thiết bị.

Việc kết hợp tủ đông âm sâu với hệ thống giám sát nhiệt độ giúp đảm bảo an toàn tối đa cho các mẫu ADN có giá trị.

Vai Trò Của Tủ Đông Âm Sâu Trong Lưu Trữ ADN

Trong các phòng thí nghiệm hiện đại, tủ đông âm sâu là thiết bị không thể thiếu để bảo quản mẫu sinh học.

Ưu điểm nổi bật gồm:

• Duy trì nhiệt độ ổn định từ -80°C đến -86°C.
• Hạn chế tối đa quá trình phân hủy ADN.
• Đáp ứng yêu cầu của ngân hàng mẫu sinh học.
• Phù hợp cho nghiên cứu dài hạn và lưu trữ mẫu tham chiếu.
• Có thể tích hợp hệ thống cảnh báo và nguồn điện dự phòng.

Nhờ đó, các mẫu ADN vẫn giữ được chất lượng sau nhiều năm lưu trữ.

Kết Luận

Bảo quản ADN đúng nhiệt độ là yếu tố quyết định đến chất lượng mẫu và độ chính xác của các xét nghiệm di truyền.

• 2–8°C: Bảo quản ngắn hạn.
• -20°C: Bảo quản trung hạn.
• -80°C đến -86°C: Tiêu chuẩn cho lưu trữ dài hạn.

Ngoài việc lựa chọn đúng thiết bị bảo quản, các phòng xét nghiệm nên kết hợp hệ thống giám sát nhiệt độ liên tục, hạn chế chu kỳ đông – rã đông và thực hiện đúng quy trình lưu mẫu để đảm bảo ADN luôn được bảo quản trong điều kiện tối ưu.

Thông tin liên hệ

Baoquanlanhyte.vn – Chuyên cung cấp thiết bị bảo quản lạnh y tế

📍 Địa chỉ: Tòa nhà B4 Kim Liên, Phường Kim Liên, Thành phố Hà Nội

📞 Hotline/Zalo: 0926 738 666 – 0242 216 1155

🌐 Website: Baoquanlanhyte.vn