Bao lâu nên thay đá khô cho thùng lạnh vaccine?
Trong quá trình bảo quản và vận chuyển vaccine, việc duy trì nhiệt độ ổn định trong khoảng 2°C – 8°C là yếu tố rất quan trọng để đảm bảo chất lượng vaccine. Một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng giữ lạnh của thùng lạnh vaccine là đá khô, đá gel hoặc túi giữ lạnh được sử dụng bên trong thùng.
Vậy bao lâu nên thay đá khô cho thùng lạnh vaccine? Thời gian thay đá phụ thuộc vào nhiều yếu tố như loại thùng lạnh, số lượng đá sử dụng, nhiệt độ môi trường, tần suất mở nắp và thời gian vận chuyển.
Đá khô trong thùng lạnh vaccine là gì?
Trong thực tế sử dụng hằng ngày, nhiều người thường gọi chung các loại túi giữ lạnh, đá gel hoặc bình tích lạnh là “đá khô”. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ:
Đá gel/bình tích lạnh là loại thường dùng để duy trì nhiệt độ 2°C – 8°C cho vaccine trong thùng lạnh, hòm lạnh hoặc phích vaccine.
Đá khô CO₂ là CO₂ rắn, có nhiệt độ rất thấp, khoảng -78,5°C, thường chỉ dùng cho các loại vaccine cần điều kiện bảo quản siêu lạnh hoặc yêu cầu đặc biệt.
Đối với phần lớn vaccine cần bảo quản ở mức 2°C – 8°C, nên sử dụng đá gel, túi giữ lạnh hoặc bình tích lạnh chuyên dụng, đồng thời cần điều kiện hóa đúng cách trước khi đặt vào thùng lạnh để tránh làm đông băng vaccine.
Vai trò của đá gel trong thùng lạnh vaccine
Đá gel hoặc bình tích lạnh giúp duy trì môi trường nhiệt độ ổn định bên trong thùng lạnh vaccine trong quá trình vận chuyển. Khi được chuẩn bị đúng cách và sử dụng với số lượng phù hợp, đá gel giúp hạn chế dao động nhiệt độ và bảo vệ vaccine khỏi tác động của nhiệt độ môi trường bên ngoài.
Đặc biệt trong các tuyến vận chuyển xa, thời gian di chuyển dài hoặc điều kiện thời tiết nóng, việc sử dụng đá gel đúng cách sẽ giúp duy trì chuỗi lạnh vaccine an toàn và hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng sinh phẩm.
Bao lâu nên thay đá khô/đá gel cho thùng lạnh vaccine?
Không có một mốc thời gian cố định áp dụng cho mọi loại thùng lạnh vaccine. Tuy nhiên, có thể tham khảo các mốc sau:
1. Với thùng lạnh nhỏ hoặc phích vaccine
Các loại phích vaccine, thùng nhỏ hoặc vaccine carrier thường có thời gian giữ lạnh ngắn hơn. Nếu sử dụng đúng số lượng đá gel và hạn chế mở nắp, thời gian giữ nhiệt có thể đạt khoảng 8 – 12 giờ, tùy điều kiện thực tế.
Trong trường hợp vận chuyển trong ngày, cần kiểm tra nhiệt độ thường xuyên. Nếu nhiệt độ bên trong thùng có xu hướng tăng gần ngưỡng 8°C, cần bổ sung hoặc thay đá gel kịp thời.
2. Với hòm lạnh vaccine chuyên dụng
Các loại hòm lạnh vaccine chuyên dụng, có lớp cách nhiệt tốt và được đóng gói đúng quy trình, có thể duy trì nhiệt độ trong khoảng 2°C – 8°C lâu hơn, thường khoảng 24 – 48 giờ tùy loại hòm, số lượng đá gel và nhiệt độ môi trường.
Với các chuyến vận chuyển dài, nên kiểm tra định kỳ và có phương án bổ sung đá gel sau khoảng 24 giờ, đặc biệt khi thời tiết nóng hoặc phải mở nắp nhiều lần.
3. Với vận chuyển đường dài
Khi vận chuyển vaccine đường dài, không nên chờ đá tan hoàn toàn mới thay. Cần theo dõi nhiệt độ thực tế bằng nhiệt kế hoặc data logger. Nếu nhiệt độ bắt đầu tăng gần ngưỡng cho phép, cần thay đá hoặc chuyển vaccine sang thùng dự phòng đã được chuẩn bị sẵn.
Trong các chuyến vận chuyển kéo dài, nên chuẩn bị thêm đá gel dự phòng, hòm lạnh dự phòng và thiết bị ghi nhiệt độ để hạn chế rủi ro đứt gãy chuỗi lạnh.
Dấu hiệu cần thay đá gel trong thùng lạnh vaccine
Người phụ trách bảo quản hoặc vận chuyển vaccine cần thay hoặc bổ sung đá gel khi xuất hiện các dấu hiệu sau:
- Nhiệt độ trong thùng lạnh tăng gần hoặc vượt ngưỡng 8°C.
- Đá gel đã mềm, tan nhiều hoặc không còn khả năng giữ lạnh tốt.
- Thùng lạnh bị mở nắp nhiều lần trong quá trình sử dụng.
- Thời gian vận chuyển kéo dài hơn so với dự kiến ban đầu.
- Data logger hoặc thiết bị ghi nhiệt độ cảnh báo bất thường.
- Thùng lạnh đặt trong môi trường nóng hoặc bị ánh nắng chiếu trực tiếp trong thời gian dài.
Việc thay đá cần được thực hiện nhanh chóng, đúng quy trình và tránh để vaccine tiếp xúc trực tiếp với nguồn lạnh quá sâu.
Những yếu tố ảnh hưởng đến thời gian thay đá gel
Dung tích và chất lượng thùng lạnh
Thùng lạnh có dung tích lớn, lớp cách nhiệt tốt và nắp kín thường giữ lạnh lâu hơn so với thùng nhỏ hoặc thùng đã xuống cấp. Nếu gioăng nắp bị hở, thân thùng nứt hoặc lớp cách nhiệt kém, thời gian giữ lạnh sẽ giảm đáng kể.
Số lượng đá gel sử dụng
Sử dụng quá ít đá gel sẽ khiến nhiệt độ trong thùng tăng nhanh. Ngược lại, sử dụng quá nhiều đá gel hoặc đá chưa được điều kiện hóa có thể làm nhiệt độ xuống quá thấp, gây nguy cơ đông băng vaccine.
Do đó, cần dùng đúng số lượng đá gel theo hướng dẫn của nhà sản xuất thùng lạnh hoặc quy trình bảo quản vaccine của đơn vị.
Nhiệt độ môi trường bên ngoài
Nhiệt độ bên ngoài càng cao thì đá gel càng nhanh mất lạnh. Khi vận chuyển vaccine trong điều kiện nắng nóng, cần tăng cường theo dõi nhiệt độ và rút ngắn thời gian kiểm tra định kỳ.
Tần suất mở nắp thùng
Mỗi lần mở nắp thùng, không khí lạnh bên trong sẽ thoát ra ngoài và nhiệt độ có thể tăng lên. Vì vậy, cần hạn chế mở nắp, chuẩn bị sẵn kế hoạch lấy vaccine và thao tác nhanh chóng.
Cách sắp xếp vaccine và đá gel
Nếu vaccine tiếp xúc trực tiếp với đá gel quá lạnh, vaccine có thể bị đông băng cục bộ. Ngược lại, nếu đá gel không được bố trí đều, nhiệt độ trong thùng có thể phân bố không đồng nhất.
Cần đặt đá gel ở các vị trí phù hợp, có lớp ngăn cách giữa vaccine và đá gel, đồng thời đặt thiết bị đo nhiệt độ gần khu vực chứa vaccine.
Cách duy trì nhiệt độ vaccine ổn định trong thùng lạnh
Để kéo dài thời gian giữ lạnh và bảo vệ vaccine an toàn, cần thực hiện đúng các bước sau:
Điều kiện hóa đá gel trước khi sử dụng
Sau khi lấy đá gel từ tủ đông ra, không nên đặt ngay trực tiếp vào thùng chứa vaccine. Cần để đá gel ở nhiệt độ phòng trong một thời gian phù hợp cho đến khi bề mặt bắt đầu có dấu hiệu tan nhẹ hoặc khi lắc nghe tiếng nước bên trong.
Việc điều kiện hóa giúp giảm nguy cơ làm đông băng vaccine do đá gel quá lạnh.
Sắp xếp vaccine đúng cách
Vaccine nên được đặt ở khu vực trung tâm của thùng lạnh. Đá gel được bố trí xung quanh, bên dưới hoặc hai bên thành thùng tùy thiết kế. Cần sử dụng lớp ngăn cách như bìa carton, khay nhựa, túi nilon hoặc tấm xốp để vaccine không tiếp xúc trực tiếp với đá.
Theo dõi nhiệt độ liên tục
Nên sử dụng nhiệt kế điện tử hoặc data logger để theo dõi nhiệt độ trong suốt quá trình vận chuyển. Với các chuyến vận chuyển dài, cần kiểm tra nhiệt độ định kỳ và ghi chép đầy đủ.
Nếu phát hiện nhiệt độ vượt ngoài khoảng 2°C – 8°C, cần xử lý theo quy trình của đơn vị và báo cáo người phụ trách chuyên môn.
Hạn chế mở nắp thùng lạnh
Trong quá trình vận chuyển, chỉ mở nắp thùng khi thật sự cần thiết. Khi lấy vaccine, cần thao tác nhanh, đóng nắp ngay sau khi hoàn tất và không để thùng lạnh dưới ánh nắng trực tiếp.
Những sai lầm thường gặp khi sử dụng đá gel cho vaccine
Chờ đá tan hết mới thay
Đây là lỗi phổ biến có thể khiến nhiệt độ trong thùng tăng cao trước khi người dùng kịp bổ sung đá mới. Cần thay hoặc bổ sung đá dựa trên nhiệt độ thực tế, không chỉ dựa vào cảm quan.
Để vaccine chạm trực tiếp vào đá gel
Vaccine tiếp xúc trực tiếp với đá gel quá lạnh có thể bị đông băng, ảnh hưởng đến chất lượng. Luôn cần có lớp ngăn cách giữa vaccine và đá gel.
Không sử dụng thiết bị theo dõi nhiệt độ
Nếu không có nhiệt kế hoặc data logger, người dùng rất khó biết nhiệt độ trong thùng có còn đạt chuẩn hay không. Đây là rủi ro lớn trong vận chuyển vaccine.
Dùng thùng giữ lạnh thông thường thay cho hòm vaccine chuyên dụng
Thùng giữ lạnh dân dụng không được thiết kế riêng cho vaccine, khả năng giữ nhiệt và kiểm soát nhiệt độ có thể không ổn định. Đối với vaccine và sinh phẩm y tế, nên sử dụng hòm lạnh hoặc phích vaccine chuyên dụng.
Kết luận
Thời gian thay đá gel cho thùng lạnh vaccine phụ thuộc vào loại thùng, số lượng đá, nhiệt độ môi trường và tần suất mở nắp. Thông thường, với thùng nhỏ, thời gian giữ lạnh có thể khoảng 8 – 12 giờ; với hòm lạnh chuyên dụng, thời gian có thể đạt khoảng 24 – 48 giờ nếu đóng gói đúng cách.
Để đảm bảo an toàn cho vaccine, không nên chờ đá tan hết mới thay. Cần theo dõi nhiệt độ liên tục, bổ sung đá gel khi nhiệt độ có xu hướng tăng và luôn duy trì mức nhiệt trong khoảng 2°C – 8°C.
Việc sử dụng đúng loại thùng lạnh, đá gel đạt chuẩn và thiết bị ghi nhiệt độ sẽ giúp duy trì chuỗi lạnh vaccine an toàn, hạn chế rủi ro hư hỏng vaccine trong quá trình vận chuyển.
Thông tin liên hệ
Baoquanlanhyte.vn – Chuyên cung cấp thiết bị lạnh y tế
Địa chỉ: Tòa nhà B4 Kim Liên, Phường Kim Liên, Thành phố Hà Nội
Hotline/Zalo: 0926 738 666 – 0242 216 1155
Website: Baoquanlanhyte.vn